boornbergum
-
goldrush
oud dorp tussen zand, groen en water
Boornbergum ligt ten zuidwesten van Drachten en telt ruim 1.800 inwoners. Het is een van de oudste dorpen van Smallingerland. De plaats ontstond op een hogere zandrug: een droge plek in een landschap dat vroeger veel natter was.
Rond het dorp wisselen weilanden, boomsingels en kleine wateren elkaar af. Toch is het vooral de vervening die Boornbergum groot heeft gemaakt. Via de Boornbergumerfeart werd turf, ook wel het 'bruine goud' genoemdn, afgevoerd richting De Veenhoop en verder. Wie goed kijkt, ziet dat verhaal nog altijd terug in het landschap. En wie weet spot je ook nog wel eens wat van dat bruine goud.
Groot geworden door het 'bruine goud'
Boornbergum werd in de zestiende eeuw al genoemd als Berghum of Bergum, een verwijzing naar de verhoging waarop het dorp ligt. Later werd daar ‘Boorn’ aan toegevoegd, naar de Boorne die door het gebied stroomde.
De echte groei kwam met het laagveen. Uit de omgeving werden enorme hoeveelheden turf gehaald: de brandstof van die tijd, ook wel het bruine goud genoemd. De turf ging per schip via de Boornbergumerfeart en de Kromme Ee naar fabrieken en steden. Het kleine haventje buiten het dorp was daarbij een belangrijk vertrekpunt.
Vlak bij dat voormalige haventje staat nu een zeilschip van cortenstaal en roestvrij staal, gemaakt door dorpsgenoot Gerard Herder. Het kunstwerk verbindt de oude vaarroute met het dorp van nu. Een klein monument op precies de juiste plek.
Ontdek de geschiedenis van Boornbergum
Van dorpscafé tot Spijshuys
Midden in Boornbergum staat een pand dat al veel dorpsverhalen heeft meegemaakt. Het voormalige dorpscafé werd grondig gerenoveerd en kreeg een nieuw leven als restaurant Het Spijshuys. De ongedwongen sfeer van vroeger is gebleven, maar uit de keuken komen nu verfijnde en verrassende gerechten.
Chef Gerry Trouw en zijn team koken met een klassieke Franse basis, aangevuld met moderne smaken en veel aandacht voor groenten. Daarbij werken ze zoveel mogelijk met seizoensproducten en ingrediënten van ‘boeren en buren’ uit de omgeving. Zo proef je bij Het Spijshuys niet alleen goed eten, maar ook een stukje Boornbergum.
Boornbergum = Smullingerland!
De Fietsfoodtour Smallingerland neemt je mee langs boeren, bakkers en andere lokale smaakmakers. Tijdens de route fiets je ook door Boornbergum en omgeving, waar twee heel verschillende tussenstops laten zien hoe lekker lokaal kan zijn.
Bij OBIO biologische melkveehouderij draait alles om een herkenbare herkomst. De koeien worden op het eigen bedrijf geboren en de kalveren blijven de eerste maanden bij hun moeder. Bezoekers kunnen hier biologisch vlees afhalen en zelf rauwe melk tappen, neem daarvoor wel een eigen fles mee.
Even verderop ruikt het naar versgebakken brood. Bakkerij Baarsma is sinds 1979 in handen van de familie Baarsma en verhuisde in 1997 naar Boornbergum. Inmiddels is de bakkerij een vertrouwd adres voor ambachtelijk brood, koek, gebak en andere Fryske lekkernijen.
Samen vormen de melkveehouderij en bakkerij een smakelijk onderdeel van de route: van het boerenland rond het dorp tot de warme bakker aan de Westerbuorren.
