Alle locaties in Zuidoost Friesland
649 t/m 672 van 1090 resultaten
-
Voormalig werk-en interneringskamp Sparjebird Hemrik
Voormalig werk-en interneringskamp Sparjebird Hemrik
In Hemrik stonden tijdens de bezetting de werkkampen Wurksathe en Sparjebird, waar de Nederlandsche Arbeidsdienst mensen voor Duitse arbeid inzette. Na de oorlog werd Sparjebird nog twee jaar gebruikt om NSB’ers en collaborateurs te interneren.
De Nederlandsche Arbeidsdienst (NAD), opgericht op 6 oktober 1940, had als doel jonge Nederlanders op te voeden in de geest van het nationaalsocialisme. Aanvankelijk op vrijwillige basis, werd vanaf begin 1942 deelname verplicht voor bepaalde groepen, omdat het enthousiasme beperkt was. De NAD zette jongeren in voor fysieke arbeid zoals ontginning, graafwerkzaamheden en aardappels rooien, maar er was ook aandacht voor exercitie, sport, zang en vorming. In Friesland bestonden acht werkkampen, waaronder Wurksathe en Sparjebird in Hemrik. Hoewel de NAD een Nederlandse organisatie was, hing er een “geur van fout” omheen: de leiding bestond grotendeels uit NSB’ers en de organisatie verspreidde nationaalsocialistische ideeën onder de jonge arbeiders. Propagandafiguur ‘Koenraad’ moest jongeren enthousiasmeren, maar werkte averechts omdat hij te braaf en afstandelijk werd gevonden.
Op 5 september 1944, tijdens Dolle Dinsdag, liep het merendeel van de werkkampen leeg toen de Duitse bezetter en NSB’ers in paniek raakten bij het nieuws dat de geallieerden de Nederlandse grens hadden overschreden. Vijf dagen later werd de NAD formeel opgeheven.
Na de bevrijding van de gemeente Opsterland op 14 april 1945 lag het voormalige werkkamp Sparjebird in Hemrik verlaten. Kort daarna werden NSB’ers, collaborateurs en zogenaamde ‘moffenmeiden’ gevangen genomen en naar Sparjebird gebracht om hun straf af te wachten, vaak ontzegging van kiesrecht of andere sancties. De eerste weken werd het kamp bewaakt door verzetsmensen, wat leidde tot een gespannen en harde sfeer, later overgenomen door professionele bewakers. Vanaf juni 1946 kreeg het kamp een nieuwe functie onder het Directoraat Generaal voor Bijzondere Rechtspleging als heropvoedingskamp voor jeugdige politieke delinquenten. In juni 1947 werd het kamp overgedragen aan het Bureau Bijzondere Jeugdzorg, waarna het uiteindelijk werd opgeheven en de barakken en inventaris verkocht.
-
-
Korenmolen De Weyert
Korenmolen De Weyert
-
Zwembad De Blauwe Kamp
Zwembad De Blauwe Kamp
-
Watersport- en recreatie LaDure
Watersport- en recreatie LaDure
-
B&B Huisje onder de Linden
B&B Huisje onder de Linden
-
Rottige Meente - Lindedijk - Vogelkijkhut
Rottige Meente - Lindedijk - Vogelkijkhut
-
De Kloostertuin Noordwolde
De Kloostertuin Noordwolde
-
De Leijen- Leyensloane - Uitkijkpunt
De Leijen- Leyensloane - Uitkijkpunt
-
Monument Taeke Schuilenga in Tiesingabosje
Monument Taeke Schuilenga in Tiesingabosje
-
Eethuis Stap es in
Eethuis Stap es in
-
Monument ‘It Petgat’
Monument ‘It Petgat’
-
Nieuwe Noordergemaal
Nieuwe Noordergemaal
-
-
Nationaal Vlechtmuseum
Nationaal Vlechtmuseum
-
Moskou
Moskou
-
Executie van tien Nederlandse collaborateurs bij Oldeberkoop
Executie van tien Nederlandse collaborateurs bij Oldeberkoop
In de middag van 12 april werd Oldeberkoop bevrijd door het “D” Squadron van de Royal Canadian Dragoons. Later op de dag werd er in het dorp door hen een tijdelijk hoofdkwartier gevestigd. Vanuit het hoofdkwartier werden de bewegingen van het “D” squadron gecoördineerd. Het was ook de plek waar krijgsgevangenen uit de directe omgeving verzameld werden.
Deze krijgsgevangenen waren vaak Duitsers, maar soms ook Nederlanders die vrijwillig bij de Waffen-SS, het NSKK of bij de Nederlandse Landwacht dienden. Op deze 12e april werden tien van deze collaborateurs onder grote belangstelling het kampement in Oldeberkoop binnengebracht. De haat tegen mensen die met of voor de Duitsers vochten was groot onder het merendeel van de Nederlandse bevolking. Een inwoner van Oldeberkoop beschreef het moment dat de mannen werd binnengebracht: “Het publiek joelde en fluitte, sommigen spuwden en enkelen konden hun handen niet van hen afhouden. Eén ervan kreeg een klap tegen zijn hoofd, dat hij zat te suizebollen.”
Niet veel later werden deze krijgsgevangenen weer weggevoerd. Vermoedelijk met als doel om ze naar een echt gevangenkamp in Vledder te brengen. Maar daar zouden de mannen nooit aankomen. Zij werden alle tien in het Koepelbos net buiten Oldeberkoop zonder enige vorm van proces doodgeschoten.
Lang werd gedacht dat de Canadezen verantwoordelijk waren voor deze onrechtmatige executies. Maar in 1995 werd duidelijk dat de Canadese betrokkenheid minimaal was. Verhalen over betrokkenheid van twee voormalige verzetslieden werden bevestigd toen één van hen bekende de schoten te hebben gelost. Naast hijzelf waren een collega, een Canadese chauffeur en enkele mannen die de graven hadden gedolven bij de executie aanwezig.
Wat precies de directe aanleiding was voor het vermoorden van de Nederlandse collaborateurs en wat de precieze rol was van de twee Nederlanders en de Canadees is nooit helemaal opgehelderd. Er bestaan verschillende lezingen van de gebeurtenissen die aan de schietpartij voorafgingen. De lijken werden uiteindelijk op 14 april in een massagraf aan de rand van de weg begraven. Later zijn deze overgebracht naar de Duitse oorlogsbegraafplaats in Ysselsteyn. Toen zijn ook de namen van de meeste slachtoffers bekend geworden:
Egbert Jan Hommes, Ordnungspolizei
0tto Frikken, Ordnungspolizei
Gerrit Jan Seevinck, Nederlandse Landwacht
Hendrik Dales, Nederlandse Landwacht
Heike Ham, Nederlandse Landwacht
Douwe Jonkman, Nederlandse Landwacht
Bernard Janssen, Nederlandse Landwacht
Arnold Pieter Post, Nederlandse Landwacht
Van twee mannen van de Nederlandse Landwacht kon de identiteit nog niet worden achterhaald.
-
-
Klokkenstoel Spanga
Klokkenstoel Spanga
-
-
Kerkhof Fochteloo met klokkenstoel
Kerkhof Fochteloo met klokkenstoel
-
Beppekelder | Beeldenroute Olterterp
Beppekelder | Beeldenroute Olterterp
-
(GESTREMD) Veerpont Jeltsje (Nij Beets)
(GESTREMD) Veerpont Jeltsje (Nij Beets)
Buiten gebruik
Nijbeets -
Easterwood
Easterwood
-
Het Landzicht
Het Landzicht
Direct boekbaar
-
Skischool Drachten
Skischool Drachten
-
Weperbult aan de Helomaweg
Weperbult aan de Helomaweg
-
Kerk van Blesdijke
Kerk van Blesdijke
