De Tike
-
Vogelvrij
Een jong dorp op eeuwenoude grond
De Tike vierde in 2023 zijn zeventigjarig bestaan als zelfstandig dorp. Toch wonen hier al veel langer mensen. De hogere zandrug tussen de waterrijke gebieden De Wieren en De Leijen bood duizenden jaren geleden al een droge en beschutte plek om te wonen.
Bij afgravingen achter De Singels vond amateurarcheoloog Sybenga stenen werktuigen, bijlen en speerpunten. De vondsten wijzen erop dat ongeveer vierduizend jaar geleden al mensen op deze zandrug leefden. De eerste ‘Tyksters’ woonden dus lang voordat De Tike officieel een dorp werd op vrijwel dezelfde plek.
Het landschap veranderde sterk toen rond 1750 het veen bij De Leijen werd afgegraven. Veenarbeiders vestigden zich op de hogere gronden en bouwden eenvoudige woningen van opgestapelde heideplaggen, met daken van riet. Deze plaggenhutten werden hier spitketen genoemd. Zelfs in de negentiende en vroege twintigste eeuw waren zulke eenvoudige onderkomens nog rond De Tike te vinden.
Wie meer over het leven in een spitkeet wil ontdekken, kan vanuit De Tike de fietsroute richting openluchtmuseum De Spitkeet in Harkema volgen.
Fiets vanuit De Tike naar De Spitkeet
Routes langs De Tike - 3 routes door het prachtige landschap
Betinkingsrûte '40-'45
De Tweede Wereldoorlog liet ook in De Tike en de omliggende dorpen diepe sporen achter. De Betinkingsrûte ’40–’45 verbindt twaalf plekken en persoonlijke verhalen uit De Tike, Opeinde, Oudega, Rottevalle, Drachtstercompagnie en Drachten.
In De Tike vertelt de route onder andere het verhaal van de Amerikaanse boordschutter Walter Wince. Hij sprong in november 1943 uit de neergeschoten bommenwerper Sack-Time Sally, maar kwam om het leven toen zijn parachute niet openging.
Volg de sporen van '40-'45
Vogels spotten rond twee meren
De 41 kilometer lange Vogelkijkroute voert rond het Burgumer Mar en De Leijen. Je fietst langs brede rietlanden, moerassen en meerdere uitkijkpunten. Aan de zuidwestelijke kant van De Leijen kom je langs de vogelkijkhut bij De Tike. Neem een verrekijker mee, want langs de route kun je onder meer ganzen, weidevogels en verschillende water- en moerasvogels tegenkomen.
Enkele uitkijkpunten zijn tijdens het broedseizoen, van 15 maart tot 15 juli, niet toegankelijk. De doorgaande fietsroute blijft wel geopend. Opzoek naar iets korters? De alternatieve fietsroute langs De Leijen vanuit Drachten is ook prachtig.
Cultuurhistorische route door het Friese landschap
De Cultuurhistorischeroute verbindt Nationaal Park De Alde Feanen met de historische dorpen, natuurgebieden en monumenten rondom De Tike. Onderweg verandert het landschap voortdurend: van open water en uitgestrekte weilanden tot de besloten houtwallen van de Noardlike Fryske Wâlden.
De fietsroute van 42,9 kilometer voert onder meer langs Earnewâld, Oudega, Opeinde, De Tike en Sumar. Je passeert eeuwenoude kerken, kunstwerken, molens en plekken die herinneren aan de geschiedenis van het Friese water- en boerenlandschap.
Ontdek de Fryske cultuurhistorie
Vogelvrij aan De Leijen
Aan de rand van De Tike gaat het besloten landschap van houtwallen en kleine weilanden over in het open water van De Leijen. Dit ondiepe laagveenmeer ontstond door veenontginning en is tegenwoordig een geliefde plek voor water-, weide- en moerasvogels.
Vanuit de vogelkijkhut kijk je uit over het water en de ondergelopen polders. Afhankelijk van het seizoen zie je hier onder meer kolganzen, kleine rietganzen en wilde zwanen. Tijdens de vogeltrek maak je ook kans op een grutto, paapje of bruine kiekendief. De hut is het hele jaar te bezoeken en vormt een mooie tussenstop tijdens een wandeling of fietstocht rond De Tike.
Meer informatie over de vogelkijkhut Blaustirns